{"id":29067,"date":"2020-10-13T10:17:58","date_gmt":"2020-10-13T10:17:58","guid":{"rendered":"https:\/\/amcham.com.al\/20-vjetori-amcham-jaco-marreveshja-me-shba-oportunitet-i-madh-per-investimet-amerikane-ne-shqiperi\/"},"modified":"2022-02-25T14:52:33","modified_gmt":"2022-02-25T13:52:33","slug":"20-vjetori-amcham-jaco-marreveshja-me-shba-oportunitet-i-madh-per-investimet-amerikane-ne-shqiperi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/20-vjetori-amcham-jaco-marreveshja-me-shba-oportunitet-i-madh-per-investimet-amerikane-ne-shqiperi\/","title":{"rendered":"20 \u2013 Vjetori AmCham. Ja\u00e7o: Marr\u00ebveshja me SHBA, Oportunitet i Madh p\u00ebr Investimet Amerikane n\u00eb Shqip\u00ebri"},"content":{"rendered":"<p><strong>Intervista me Presidentin e Dhom\u00ebs Amerikane t\u00eb Tregtis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, Enio Ja\u00e7o<\/strong><\/p>\n<p><strong>Z\u00ebri i Amerik\u00ebs:<\/strong><strong>&nbsp;<\/strong>Zoti Ja\u00e7o! 20 vjet nga themelimi i saj, cili \u00ebsht\u00eb bilanci i Dhom\u00ebs Amerikane n\u00eb Shqip\u00ebri?<\/p>\n<p><strong>Enio Ja\u00e7o:<\/strong><strong>&nbsp;<\/strong>Mendoj se Dhoma Amerikane e Tregtis\u00eb ka qen\u00eb shum\u00eb produktive gjat\u00eb k\u00ebtyre 20 vjet\u00ebve. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga institucionet me struktura nga m\u00eb t\u00eb qartat q\u00eb un\u00eb kam par\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, me vizion t\u00eb qart\u00eb, krejt\u00ebsisht n\u00eb mbrojtje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve dhe t\u00eb komunitetit t\u00eb biznesit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb institucion i pavarur politikisht, por m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsishmi \u00ebsht\u00eb produkti, q\u00eb Dhoma AMerikane e Tregtis\u00eb ka mundur t\u00eb krijoj\u00eb dhe t\u00eb orfroj\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe komunitetit t\u00eb biznesit gjat\u00eb k\u00ebtyre 20 vjet\u00ebve.<\/p>\n<p>Mendoj se ajo ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb impakt t\u00eb lart\u00eb n\u00eb mbrojtje t\u00eb ekonomis\u00eb s\u00eb tregut, parimeve t\u00eb ekonomis\u00eb s\u00eb tregut, gjithmon\u00eb ka denoncuar praktikat e pandershme, ka promovuar praktikat transparente dhe ka ndikuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vazhdueshme drejt p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb klim\u00ebs s\u00eb biznesit n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>P\u00ebr arsye t\u00eb k\u00ebtij kontributi mendoj se Dhoma jon\u00eb ka krijuar nj\u00eb aleanc\u00eb t\u00eb gjer\u00eb me nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh kompanish, q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb rreth 38 mij\u00eb punonj\u00ebs, rreth 2.8 miliard\u00eb xhiro dhe bilanc t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb k\u00ebtyre kompanive, q\u00eb \u00ebsht\u00eb rreth 21 p\u00ebr qind e GDP-s\u00eb shqiptare, e ekonomis\u00eb shqiptare.<\/p>\n<p>Gjej rastin t\u2019u ofroj an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Dhom\u00ebs Amerikane t\u00eb Tregtis\u00eb, se ne kemi asamblen\u00eb e p\u00ebrgjithshme jav\u00ebs q\u00eb vjen. I ftoj t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb regjistrohen, t\u00eb ushtrojn\u00eb t\u00eb drejtat e tyre dhe t\u00eb japin kontributin e tyre drejt nj\u00eb qeverisjeje korporative sa m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe sa m\u00eb demokratike n\u00eb AmCham.<\/p>\n<p><strong>Z\u00ebri i Amerik\u00ebs:<\/strong><strong>&nbsp;<\/strong>Jav\u00ebn e shkuar u firmos Memorandumi i Bashk\u00ebpunimit Ekonomik Shqip\u00ebri \u2013 SHBA, ku theksi vihet sidomos te investimet dhe raportet e biznesit t\u00eb dy vendeve. A do t\u00eb ket\u00eb AmCham nj\u00eb rol t\u00eb shtuar pas k\u00ebsaj?<\/p>\n<p><strong>Enio Ja\u00e7o:<\/strong><strong>&nbsp;<\/strong>Ky memorandum mendoj se \u00ebsht\u00eb nga m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmit q\u00eb nga vitet 90 n\u00eb lidhje me bashk\u00ebpunimin ekonomik shqitaro \u2013 amerikan. N\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb do t\u00eb flas pak p\u00ebr Skavic\u00ebn, e cila \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebtij memorandumi, i cili ofron nj\u00eb impuls t\u00eb ri p\u00ebr ekonomin\u00eb shqiptare n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lajm shum\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr ekonomin\u00eb shqiptare. Tani q\u00eb projektet TAP dhe Devolli jan\u00eb drejt p\u00ebrfundimit t\u00eb tyre, hidrocentrali i Skavica do t\u00eb ofroj\u00eb nj\u00eb impuls t\u00eb ri, do t\u00eb ofroj\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh pun\u00ebsimesh p\u00ebr shqiptar\u00ebt. Gjithashtu do t\u00eb ofroj\u00eb mund\u00ebsi pune p\u00ebr n\u00ebnkontraktor\u00ebt shqiptar\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb edhe an\u00ebtar\u00ebt e Dhom\u00ebs Amerikane t\u00eb Tregtis\u00eb. Po \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se kaq. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb Skavica i mund\u00ebson Shqip\u00ebris\u00eb nj\u00eb pavar\u00ebsi energjetike, po gjithashtu mund\u00ebson q\u00eb t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb lider n\u00eb rajon sa i p\u00ebrket energjis\u00eb.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, ky memorandum d\u00ebshmon p\u00ebr interesin ndaj ekonomis\u00eb q\u00eb SHBA kan\u00eb p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe p\u00ebr rajonin. Edhe ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lajm shum\u00eb i mir\u00eb.<\/p>\n<p>S\u00eb treti, n\u00eb lidhje me Dhom\u00ebn Amerikane t\u00eb Tregtis\u00eb, ka nj\u00eb element q\u00eb e nd\u00ebrthur dhe e rrit nevoj\u00ebn p\u00ebr shk\u00ebmbime t\u00eb tjera. Ne kemi filluar pun\u00ebn s\u00eb brendshmi n\u00eb lidhje me p\u00ebrmir\u00ebsimin e klim\u00ebs s\u00eb biznesit. Po ashtu edhe n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet tona me partner\u00ebt tan\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb me Dhom\u00ebn Amerikane n\u00eb Uashington si dhe me rrjetin e gjer\u00eb t\u00eb AmCham-eve. Jan\u00eb mbi 109 AmCham-e n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn dhe ka shum\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb rritur bashk\u00ebpunimin ekonomik dhe shtimin e investimeve.<\/p>\n<p><strong>Z\u00ebri i Amerik\u00ebs:<\/strong><strong>&nbsp;<\/strong>Nisur nga problemet q\u00eb ka sot klima e biznesit n\u00eb Shqip\u00ebri, ku i shihni mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr rritjen e pranis\u00eb s\u00eb investitor\u00ebve amerikan\u00eb?<\/p>\n<p><strong>Enio Ja\u00e7o:<\/strong><strong>&nbsp;<\/strong>Klima e biznesit \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme se kurr\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment. N\u00ebse deri tani ne kemi nj\u00eb bilanc tregtar me SHBA, i cili ka qen\u00eb n\u00ebn potencialin e saj, tani ne kemi mund\u00ebsi p\u00ebrmes k\u00ebtij memorandumi q\u00eb ta rritim k\u00ebt\u00eb potencial ndoshta n\u00eb nivelet m\u00eb t\u00eb larta n\u00eb Ballkan. Kush mund ta pengoj\u00eb arritjen e k\u00ebtij potenciali? Nj\u00eb nga arsyet mund t\u00eb jet\u00eb klima e biznesit.<\/p>\n<p>Ne publikojm\u00eb nj\u00eb raport t\u00eb p\u00ebrvitsh\u00ebm mbi Indeksin e Dhom\u00ebs , i cili ka marr\u00eb shum\u00eb v\u00ebmendje. Vitin q\u00eb kaloi kemi patur nj\u00eb problematik\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb se sa vitet e tjer\u00eb. Ne kemi krijuar nj\u00eb grup ekspert\u00ebsh brenda AmCham-it , i cili punon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb serioze n\u00eb lidhje me adresimin e k\u00ebtyre problemeve, p\u00ebrmes nd\u00ebrtimit t\u00eb nj\u00eb pakete rekomandimesh. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grup, i cili do t\u00eb punoj\u00eb edhe me ekspert\u00eb t\u00eb huaj dhe t\u00eb brendsh\u00ebm, kemi vendosur marr\u00ebdh\u00ebnie shum\u00eb konstruktive me ministrit\u00eb p\u00ebrkat\u00ebse, me ministrin\u00eb e financave dhe ekonomis\u00eb, si dhe me ministrin\u00eb e sip\u00ebrmarrjes, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb partner\u00ebt tan\u00eb qeveritar\u00eb p\u00ebr ta \u00e7uar m\u00eb tej k\u00ebt\u00eb bashk\u00ebpunim. Mendoj q\u00eb ka nj\u00eb vullnet, por do t\u00eb isha nj\u00eb optimist i kujdessh\u00ebm n\u00eb lidhje me realizimin e k\u00ebtyre rekomandimeve, ndaj do t\u00eb shohim n\u00eb muajt e ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga elementet kryesor\u00eb kan\u00eb qen\u00eb monopolet dhe tregtia e pandershme. Kjo \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb e kemi diskutuar gjithmon\u00eb. Po ashtu fuqizimi i kapitalit njer\u00ebzor, n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb till\u00eb, q\u00eb t\u2019i paraprij\u00eb sfidave t\u00eb ekonomis\u00eb s\u00eb tregut n\u00eb kushtet n\u00eb t\u00eb cilat ne jemi. Sfidat ndryshojn\u00eb ; jemi n\u00eb disa sfida t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe p\u00ebr bot\u00ebn, si COVID-19 et., q\u00eb u dha nj\u00eb impakt t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm negativ gjith\u00eb bizneseve. Kjo do t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb rikonfigurim t\u00eb tregut n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si bizneset do t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb funksionojn\u00eb, si do t\u00eb ofrojn\u00eb sh\u00ebrbimet e tyre dhe kjo k\u00ebrkon nj\u00eb fuqi pun\u00ebtore, e cila duhet t\u00eb jet\u00eb e pajisur me cil\u00ebsi t\u00eb tjera. Nuk do t\u00eb doja t\u00eb flisja shum\u00eb, sepse disa nga pengesat jan\u00eb b\u00ebr\u00eb publike, nd\u00ebrsa pengesat e reja po studiohen dhe do t\u00eb publikohen n\u00eb fund t\u00eb studimit.<\/p>\n<p><strong>Z\u00ebri i Amerik\u00ebs:<\/strong><strong>&nbsp;<\/strong>A ofron mund\u00ebsi p\u00ebr t\u2019u shfryt\u00ebzuar nga Shqip\u00ebria dhe Marr\u00ebveshja p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve ekonomike mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb?<\/p>\n<p><strong>Enio Ja\u00e7o:<\/strong><strong>&nbsp;<\/strong>Marr\u00ebveshja e Normalizimit t\u00eb Marr\u00ebdh\u00ebnieve mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb dhe mendoj q\u00eb \u00ebsht\u00eb e nj\u00eb tjet\u00ebr rangu, e nj\u00eb tjet\u00ebr dimensioni, e nj\u00eb tjet\u00ebr shkalle, e pakrahasueshme me ato q\u00eb po flasim deri tani. N\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb ajo do t\u00eb orfroj\u00eb nj\u00eb transformim n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet mes Serbis\u00eb dhe Kosov\u00ebs. Por k\u00ebtu ka nj\u00eb impakt pozitiv edhe p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje, q\u00eb ka nj\u00eb projekt brenda, i cili krijon nj\u00eb infrastruktur\u00eb gjigande, q\u00eb lidh Serbin\u00eb me Kosov\u00ebn n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tregtare, por q\u00eb ka nj\u00eb dalje n\u00eb nj\u00eb nga portet e detiti Adriatik, mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb nga portet shqiptare.<\/p>\n<p>N\u00ebse kjo ndodh, at\u00ebher\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se kjo e shnd\u00ebrron Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb nj\u00eb lloj qendre rajonale p\u00ebr sa i p\u00ebrket tregtis\u00eb rajonale, me nj\u00eb perspektiv\u00eb t\u00eb gjer\u00eb me nj\u00eb impakt shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb. Mendoj se do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb potencial i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm dhe do t\u00eb jet\u00eb detyra e politik\u00ebs dhe e sektorit privat q\u00eb ta b\u00eb\u00eb t\u00eb mundur k\u00ebt\u00eb realitet.<\/p>\n<p>Projekti nuk ka filluar akoma, do t\u00eb n\u00ebnshkruhen edhe marr\u00ebveshje t\u00eb tjera shtes\u00eb. Mendoj q\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e AmCHam-it e gjejn\u00eb veten ndoshta pak m\u00eb shum\u00eb se bizneset e tjera, do t\u00eb jen\u00eb gjithnj\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlidhura me Dhomat e tjera amerikane. Ne kemi marr\u00ebdh\u00ebnie shum\u00eb t\u00eb mira me Dhomat Amerikane n\u00eb rajon: n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb Serbi, n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut etj. Fryma e bashk\u00ebpunimit gjithmon\u00eb do t\u00eb jet\u00eb dhe ofrimi i pun\u00ebs p\u00ebr n\u00ebnkontraktor\u00ebt, q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie dhe jan\u00eb pjes\u00eb e rrjetit, do t\u00eb jet\u00eb di\u00e7ka plus, di\u00e7ka pozitive. Natyrisht kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi edhe p\u00ebr bizneset e tjera shqiptare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Intervista me Presidentin e Dhom\u00ebs Amerikane t\u00eb Tregtis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, Enio Ja\u00e7o Z\u00ebri i Amerik\u00ebs:&nbsp;Zoti Ja\u00e7o! 20 vjet nga themelimi i saj, cili \u00ebsht\u00eb bilanci i Dhom\u00ebs Amerikane n\u00eb Shqip\u00ebri? Enio Ja\u00e7o:&nbsp;Mendoj se Dhoma Amerikane e Tregtis\u00eb ka qen\u00eb shum\u00eb produktive gjat\u00eb k\u00ebtyre 20 vjet\u00ebve. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga institucionet me struktura nga m\u00eb t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":25014,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[326,324],"tags":[],"class_list":["post-29067","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-intervistat-media","category-slaidet","post-wrapper","thrv_wrapper"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29067"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29067\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}