{"id":104808,"date":"2026-05-12T11:49:07","date_gmt":"2026-05-12T09:49:07","guid":{"rendered":"https:\/\/amcham.com.al\/?p=104808"},"modified":"2026-05-12T12:01:20","modified_gmt":"2026-05-12T10:01:20","slug":"shendetesia-zemra-strategjike-e-udhetimit-evropian-te-shqiperise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/shendetesia-zemra-strategjike-e-udhetimit-evropian-te-shqiperise\/","title":{"rendered":"Sh\u00ebndet\u00ebsia, zemra strategjike e udh\u00ebtimit evropian t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Anna Savinkina<\/em><\/strong>, <strong><em>La Roche<\/em><\/strong>, <strong><em><strong><em>Kryetare e Komitetit t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa shoh panoram\u00ebn e Tiran\u00ebs sot, nuk shoh vet\u00ebm nj\u00eb qytet n\u00eb nd\u00ebrtim; shoh nj\u00eb komb n\u00eb transformim. Me Bank\u00ebn Bot\u00ebrore q\u00eb parashikon nj\u00eb rritje t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb PBB-s\u00eb prej 3.4% p\u00ebr vitin 2026, n\u00eb komunitetin ton\u00eb t\u00eb biznesit ndihet nj\u00eb energji e prekshme. Ne nuk jemi m\u00eb thjesht duke u p\u00ebrgatitur p\u00ebr t\u00eb ardhmen; po e nd\u00ebrtojm\u00eb at\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, nd\u00ebrsa shtrojm\u00eb rrug\u00ebn p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb BE deri n\u00eb vitin 2030, duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb pyetje thelb\u00ebsore: Cila \u00ebsht\u00eb infrastruktura m\u00eb jetike p\u00ebr k\u00ebt\u00eb udh\u00ebtim? Nuk jan\u00eb vet\u00ebm rrug\u00ebt apo rrjetet energjetike, \u00ebsht\u00eb sh\u00ebndeti dhe produktiviteti i qytetar\u00ebve shqiptar\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nga kosto n\u00eb kapital: Nj\u00eb perspektiv\u00eb e re<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr vite me radh\u00eb, sh\u00ebndet\u00ebsia \u00ebsht\u00eb par\u00eb p\u00ebrmes nj\u00eb prizmi t\u00eb ngusht\u00eb si shpenzim buxhetor. N\u00eb Roche dhe n\u00eb komunitetin e AmCham, ne besojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb perspektiv\u00eb m\u00eb t\u00eb fuqishme: sh\u00ebndet\u00ebsia si investim strategjik. \u00c7do lek i investuar n\u00eb nj\u00eb sistem sh\u00ebndet\u00ebsor t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm \u00ebsht\u00eb kapital i injektuar n\u00eb burimin ton\u00eb m\u00eb t\u00eb vlefsh\u00ebm: qytetar\u00ebt tan\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Aktualisht, Shqip\u00ebria alokon rreth 2.8% t\u00eb PBB-s\u00eb p\u00ebr shpenzime publike n\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsi, sipas Raportit t\u00eb Komisionit Europian p\u00ebr vitin 2025. Kjo \u00ebsht\u00eb m\u00eb e ul\u00ebta n\u00eb rajon dhe duksh\u00ebm n\u00ebn mesataren e BE-s\u00eb prej 10%. Ky nivel prej 10% pasqyron nj\u00eb model ekonomik t\u00eb pjekur ku sh\u00ebndeti trajtohet si nj\u00eb nxit\u00ebs kryesor i produktivitetit t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore dhe stabilitetit social, jo thjesht si nj\u00eb qend\u00ebr kostoje, nj\u00eb angazhim i duksh\u00ebm n\u00eb vende si Gjermania (11.7%), Franca (11.5%) dhe Austria (11.2%). Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb n\u00eb 2.8%, vende t\u00eb tjera t\u00eb rajonit ose t\u00eb sapo an\u00ebtar\u00ebsuara n\u00eb BE (si Rumania dhe Bullgaria) variojn\u00eb nga 6% n\u00eb 9%. P\u00ebr t\u00eb siguruar vizionin ton\u00eb ekonomik p\u00ebr vitin 2030, ky objektiv prej 10% duhet t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb \u201cYll Polar\u201d p\u00ebr qeverin\u00eb shqiptare dhe institucionet financiare, nd\u00ebrsa p\u00ebrafrojn\u00eb politikat komb\u00ebtare me standardet e BE-s\u00eb. Ne duhet t\u00eb kalojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb sistem ku sh\u00ebndeti njihet si motor i produktivitetit: p\u00ebrmir\u00ebsimi i kujdesit jo vet\u00ebm q\u00eb shp\u00ebton jet\u00eb, por edhe mbron ekonomin\u00eb nga kostot e m\u00ebdha indirekte t\u00eb humbjes s\u00eb pun\u00ebs dhe paaft\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mbyllja e hendekut: Sfida e pagesave nga xhepi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb penges\u00eb sistemike e theksuar n\u00eb Raportin e KE 2025 \u00ebsht\u00eb se gati 60% e kostove totale sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb Shqip\u00ebri paguhen drejtp\u00ebrdrejt nga qytetar\u00ebt. Sipas Kapitullit 28 (Mbrojtja e Konsumatorit dhe Sh\u00ebndetit) t\u00eb acquis t\u00eb BE-s\u00eb, objektivi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb: duhet t\u00eb kalojm\u00eb drejt Mbules\u00ebs Universale Sh\u00ebndet\u00ebsore (UHC).<\/p>\n\n\n\n<p>Duke bashk\u00ebpunuar p\u00ebr t\u00eb ulur k\u00ebt\u00eb barr\u00eb direkte, ne \u00e7lirojm\u00eb burime financiare t\u00eb familjeve q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr konsum t\u00eb brendsh\u00ebm dhe rritje t\u00eb bizneseve t\u00eb vogla. Kjo nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me kthimin pas te v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e s\u00eb kaluar\u00ebs; ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me sigurimin q\u00eb nj\u00eb problem sh\u00ebndet\u00ebsor t\u00eb mos shnd\u00ebrrohet m\u00eb n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi ekonomike p\u00ebr nj\u00eb familje shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dividenti i dyfisht\u00eb: Inovacioni si multiplikator ekonomik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb raport krahasues i vitit 2025 mbi kancerin n\u00eb Europ\u00eb zbulon nj\u00eb ndryshim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb ekonomin\u00eb e sh\u00ebndetit. Nd\u00ebrsa kostot direkte p\u00ebr ila\u00e7et inovative jan\u00eb rritur, ato po kompensohen gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nga nj\u00eb reduktim i madh i kostove indirekte, pra humbjet ekonomike kur qytetar\u00ebt nuk mund t\u00eb punojn\u00eb m\u00eb. Sipas k\u00ebrkimit nga Instituti WifOR, \u00e7do 1 euro e investuar n\u00eb inovacionet sh\u00ebndet\u00ebsore (p\u00ebrfshir\u00eb trajtimin inovativ t\u00eb kancerit) sjell p\u00ebrmir\u00ebsime direkte n\u00eb sh\u00ebndetin e popullsis\u00eb dhe gjeneron m\u00eb shum\u00eb se dyfishin (mbi 2 euro) n\u00eb p\u00ebrfitime ekonomike.<\/p>\n\n\n\n<p>Ky \u201cdividend i dyfisht\u00eb\u201d ndodh kur diagnoza e hershme kombinohet me trajtim inovativ:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Fitime n\u00eb produktivitet:<\/strong> Midis viteve 1995 dhe 2023, numri i viteve produktive t\u00eb humbura nga kanceri \u00ebsht\u00eb ulur me nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn n\u00eb Europ\u00eb fal\u00eb zbulimit m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm dhe ardhjes s\u00eb afro 200 ila\u00e7eve t\u00eb reja inovative.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Vler\u00eb shoq\u00ebrore:<\/strong> Nj\u00eb analiz\u00eb e EFPIA n\u00eb shtator 2025 tregon se p\u00ebrparimet n\u00eb trajtimin e kancerit kontribuuan me 29.2 miliard\u00eb euro n\u00eb p\u00ebrfitime sh\u00ebndet\u00ebsore p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb dhe shtuan 53.7 miliard\u00eb euro n\u00eb Vler\u00ebn e Shtuar Bruto (GVA) t\u00eb ekonomis\u00eb europiane.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zbatimi i k\u00ebtij ndryshimi k\u00ebrkon fokus n\u00eb ofrimin praktik t\u00eb sh\u00ebrbimit. Rajonalizimi i kujdesit p\u00ebr kancerin do t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb aksesin, do t\u00eb ul\u00eb presionin mbi sistemin dhe do t\u00eb ofroj\u00eb sh\u00ebrbime m\u00eb t\u00eb orientuara ndaj pacientit. Kombinimi i skriningut t\u00eb hersh\u00ebm me aksesin n\u00eb koh\u00eb n\u00eb terapi inovative \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e shpejt\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbajtur aktive popullsin\u00eb n\u00eb mosh\u00eb pune dhe p\u00ebr t\u00eb reduktuar barr\u00ebn mbi infrastruktur\u00ebn spitalore.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Avokimi yn\u00eb:&nbsp; Harta e rrugws drejt 2030<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u00eb ngushtuar hendekun me standardet e BE-s\u00eb, AmCham po promovon tre shtylla themelore bashk\u00ebpunimi:<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Rritje e Investimeve:<\/strong> Duhet t\u00eb mb\u00ebshtesim nj\u00eb infrastruktur\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsore m\u00eb t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr t\u00eb ofruar nivelin e kujdesit q\u00eb pritet n\u00eb BE dhe p\u00ebr t\u00eb ulur ndjesh\u00ebm barr\u00ebn prej 60% t\u00eb pagesave nga xhepi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Transparenc\u00eb Proceduriale dhe Digjitalizim:<\/strong> Modernizimi i infrastruktur\u00ebs digjitale \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsor. Duke mbledhur t\u00eb dh\u00ebna dhe matur rezultatet, mund t\u00eb prioritarizojm\u00eb dhe financojm\u00eb ila\u00e7et q\u00eb jo vet\u00ebm shp\u00ebtojn\u00eb jet\u00eb, por edhe sjellin kthimin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr ekonomin\u00eb komb\u00ebtare.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Akses sipas Standardeve t\u00eb BE-s\u00eb:<\/strong> K\u00ebrkojm\u00eb p\u00ebrafrimin e aksesit n\u00eb barna me standardet e BE-s\u00eb. Pacient\u00ebt shqiptar\u00eb meritojn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat inovacione q\u00eb shp\u00ebtojn\u00eb jet\u00eb si fqinj\u00ebt e tyre n\u00eb BE.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Nj\u00eb Vizion i P\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr Prosperitet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Udh\u00ebtimi drejt an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE \u00ebsht\u00eb nj\u00eb maraton\u00eb dhe k\u00ebrkon nj\u00eb frym\u00eb bashk\u00ebpunimi mes sektorit privat dhe qeveris\u00eb. Mesazhi yn\u00eb p\u00ebr politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit, profesionist\u00ebt e sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe publikun \u00ebsht\u00eb i thjesht\u00eb: Nj\u00eb Shqip\u00ebri e sh\u00ebndetshme \u00ebsht\u00eb nj\u00eb Shqip\u00ebri e pasur.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke i dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi sh\u00ebndetit sot, qeveria b\u00ebn shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr sesa p\u00ebrmbush k\u00ebrkesat teknike; ajo forcon q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb komb\u00ebtare. Ne duam q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb BE jo thjesht si pjes\u00ebmarr\u00ebse, por si nj\u00eb an\u00ebtare e fort\u00eb dhe performuese, e gatshme p\u00ebr integrim ekonomik t\u00eb pand\u00ebrprer\u00eb dhe prosperitet afatgjat\u00eb. S\u00eb bashku, mund t\u00eb sigurojm\u00eb q\u00eb zemra ekonomike e Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb rrah\u00eb m\u00eb fort se kurr\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Anna Savinkina, La Roche, Kryetare e Komitetit t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb Nd\u00ebrsa shoh panoram\u00ebn e Tiran\u00ebs sot, nuk shoh vet\u00ebm nj\u00eb qytet n\u00eb nd\u00ebrtim; shoh nj\u00eb komb n\u00eb transformim. Me Bank\u00ebn Bot\u00ebrore q\u00eb parashikon nj\u00eb rritje t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb PBB-s\u00eb prej 3.4% p\u00ebr vitin 2026, n\u00eb komunitetin ton\u00eb t\u00eb biznesit ndihet nj\u00eb energji e prekshme. Ne nuk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":104807,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","inline_featured_image":false,"footnotes":"","tve_updated_post":"","tve_custom_css":"","tve_user_custom_css":"","tve_globals":{},"tcb2_ready":0,"tcb_editor_enabled":0,"tve_landing_page":"","_tve_header":"","_tve_footer":""},"categories":[333],"tags":[],"class_list":["post-104808","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu","post-wrapper","thrv_wrapper"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104808","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104808"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104808\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":104810,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104808\/revisions\/104810"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/104807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/amcham.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}